Şeriat Ve Ancap Uyumlu mu?
Sosyal medya üzerinde kendine hem şeriatçı hem liberteryen/ancap diyen birçok kişi görüyorum. Peki şeriat ve liberteryenizm birbiri ile uyumlu mudur? Bu makalemde bunu yanıtlamaya çalışacağım.
Kabaca özetlemek gerekirse üç farklı hukuk vardır: pozitif hukuk, göksel (vahyi) hukuk, doğal hukuk. Pozitif hukuk insanların kendi oluşturduğu hukuktur. Bu hukuk türünde o toplumun örf ve adetleri dikkate alınır. Laik ülkeler pozitif hukuk ağırlıklıdır.
Doğal hukuk tüm insanlığın (veya çoğu insanın) örf ve adet farketmeksizin hemfikir olduğu enternasyonal toplum kurallını oluşturur. En basitinden cinayet, hırsızlık, tecavüz vs. her milletten insanların suç olarak gördüğü eylemlerdir. Göksel hukuk, bir dinin kutsal kitabında yazanları temel alarak oluşturulan hukuktur. İslam şeriatı bu hukuk türüne dahildir.
Anarko-kapitalizm her şeyden önce anarşist bir ideolojidir ve devletin ve devletimsi yapıların varlığını reddeder. Sormamız gereken ilk soru İslam ve Anarşizm uyumlu mu? Göksel hukukun uygulanabilmesi için otorite lazım. Otorite olmadan şeriat uygulanamaz. Yani devlet olmazsa şeriat uygulanamaz. Şeriatın varlığı devleti gerektirir.
Bunun için basit örnek verelim. Bir kişi komşusunun altın bileziklerini çalıyor. Sonra kameralar incelenince bu kişi suçlu çıkıyor. İslam şeriatına göre bu kişinin bileziği çaldığı elinin bilek hizasından kesilmesi lazım. Devletin olmadığı bir senaryoda bu kişi infaz edilemez çünkü otorite yok. Peki şeriatçı anarşist bir toplumda bu kişi cezalandırılamaz mı? Cezalandırılabilir evet ama bu da bir kişinin suçlu olduğuna dair hüküm verecek bir mahkemenin varlığını gerektirecektir. Keza insanlar sebepsiz yere birisin elini kesip eylemlerini meşrulaştırabilir. Bu da yine hukuk sağlayıcılarının ve yargıçların ve sonuç olarak otoritenin varlığını gerektiriyor. Ve bu insanların bunu meslek olarak yapıp vergilerle geçinme noktasına gelinecek ve onların hükümlerini enforse edecek polis/ordu gücüne ihtiyaç olunacak. Böylece karşımıza şeriatçı devlet ortaya çıkacak.
Dini anarşizm mümkün mü? Dine göre değişir. Tolstoy tarafından savunulan Hristiyan anarşizmini örnek gösterebiliriz. Ama İslam şeriatı Hristiyanlığın aksine otoriter bir yapıya ihtiyaç duyar. Hristiyanlıkta dini kurallar Rönesans ve Reformdan sonra yumuşatıldı ve bireyselleştirildi. Bilakis İslamiyet Reform sürecinden geçmedi ve hala kendi içinde mezhep savaşları veriyor. Hristiyanlıkta mezhep savaşları 300 sene önce bitti.
Yorumlar
Yorum Gönder